(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 048

॥ శ్రీః ॥
7.48. అధ్యాయః 048
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్రోణాదిభిః షడ్భిరభిమన్యోర్విరథీకరణం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-48-0x(4373)(46664)
స కర్ణం కర్ణినా కర్ణే పునర్వివ్యాధ ఫాల్గునిః।
శరైః పంచాశతా చైనమవిధ్యత్కోపయన్భృశం॥ 7-48-1(46665)
ప్రతివివ్యాధ రాధేయస్తావద్భిరథ తం పునః।
శరైరాచితసర్వాంగో బహ్వశోభత భారత॥ 7-48-2(46666)
కర్ణం చాప్యకరోత్క్రుద్ధో రుధిరోత్పీడవాహినం।
కర్ణోఽపి విబభౌ శూరః శరైశ్ఛిన్నోఽసృగాతప్లుః।
`సంధానుగతపర్యంతః శరదీవ దివాకరః'॥ 7-48-3(46667)
తావుభౌ శరచిత్రాంగౌ రుధిరేణ సముక్షితౌ।
బభూవతుర్మహాత్మానౌ పుష్పితావివ కింశుకౌ॥ 7-48-4(46668)
అథ కర్ణస్య సచివాన్షట్ శూరాంశ్చిత్రయోధినః।
సాశ్వసూతధ్వజరథాన్సౌభద్రో నిజఘాన హ॥ 7-48-5(46669)
తథేతరాన్మహేష్వాసాందశభిర్దశభిః శరైః।
ప్రత్యవిధ్యదసంభ్రాంతస్తదద్భుతమివాభవత్॥ 7-48-6(46670)
మాగధస్య తథా పుత్రం హత్వా షడ్భిరజిహ్మగైః।
సాశ్వం ససూతం తరుణమశ్వకేతుమపాతయత్॥ 7-48-7(46671)
మార్తికావతకం భోజం తతః కుంజరకేతనం।
క్షురప్రేణ సమున్మథ్య ననాద విసృజన్శరాన్॥ 7-48-8(46672)
తస్య దౌఃశాసనిర్విద్ధ్వా చతుర్భిశ్చతురో హయాన్।
సూతమేకేన వివ్యాధ దశభిశ్చార్జునాత్మజం॥ 7-48-9(46673)
తతో దౌఃశాసనిం కార్ష్ణిర్విద్ధ్వా సప్తభిరాశుగైః।
సంరంభాద్రక్తనయనో వాక్యముచ్చైరథాబ్రవీత్॥ 7-48-10(46674)
పితా తవాహవం త్యక్త్వా గతః కాపురుషో యథా।
దిష్ట్యా త్వమపి జానీషే యోద్ధుం న త్వద్య మోక్ష్యసే॥ 7-48-11(46675)
ఏతావదుక్త్వా వచనం కర్మారపరిమార్జితం।
నారాచం విససర్జాస్మై తం ద్రౌణిస్త్రిభిరాచ్ఛినత్॥ 7-48-12(46676)
తస్యార్జునిర్ధ్వజం ఛిత్త్వా శల్యం త్రిభిరతాడయత్।
తం శల్యో నవభిర్బాణైర్గార్ధ్రపత్రైరతాడయత్॥ 7-48-13(46677)
హృద్యసంభ్రాంతవద్రాజంస్తదద్భుతమివాభవత్।
తస్యార్జునిర్ధ్వజం ఛిత్త్వా హత్వోభౌ పార్ష్ణిసారథీ॥ 7-48-14(46678)
తం వివ్యాధాయసైః షడ్భిః సోపాక్రామద్రథాంతరం।
శత్రుంజయం చంద్రకేతుం మేఘవేగం సువర్చసం॥ 7-48-15(46679)
సూర్యభాసం చ పంచైతాన్హత్వా వివ్యాధ సౌబలం।
తం సౌబలస్త్రిభిర్విద్ధ్వా దుర్యోధనమథాబ్రవీత్॥ 7-48-16(46680)
సర్వ ఏనం విమథ్నీమః పురైకైకం హినస్తి నః।
అథాబ్రవీత్పునర్ద్రోణం కర్ణో వైకర్తనో రణే॥ 7-48-17(46681)
పురా సర్వాన్ప్రమథ్నాతి బ్రూహ్యస్య వధంమాశు నః।
తతో ద్రోణో మహేష్వాసః సర్వాంస్తాన్ప్రత్యభాషత॥ 7-48-18(46682)
అస్తి వాఽస్యాంతరం కించిత్కుమారస్యాథ పశ్యత।
అన్వస్య పితరం చాద్య చరతః సర్వతో దిశం॥ 7-48-19(46683)
శీఘ్రతాం నరసింహస్య పాండవేయస్య పశ్యత।
ధనుర్మండలమేవాస్య రథమార్గేషు దృశ్యతే॥ 7-48-20(46684)
సందధానస్య విశిఖాఞ్శీఘ్రం చైవ విముంచతః।
ఆరుజన్నపి మే ప్రాణాన్మోహయన్నపి సాయకైః॥ 7-48-21(46685)
ప్రహర్షయతి మాం భూయః సౌభద్రః పరవీరహా।
అతిమానం దధాత్యేష సౌభద్రో విచరన్రణే॥ 7-48-22(46686)
అంతరం యస్య సంరబ్ధా న పశ్యంతి మహారథాః।
అస్యతో లఘుహస్తస్య దిశః సర్వా మహేషుభిః।
న విశేషం ప్రపశ్యామి రణే గాండీవధన్వనః॥ 7-48-23(46687)
సంజయ ఉవాచ। 7-48-24x(4374)
అథ కర్ణః పునర్ద్రోణమాహార్జునిశరాహతః।
స్థాతవ్యమితి తిష్ఠామి పీడ్యమానోఽభిమన్యునా॥ 7-48-24(46688)
తేజస్వినః కుమారస్య శరాః పరమదారుణాః।
క్షిణ్వంతి హృదయం మేఽద్య ఘోరాః పావకతేజసః॥ 7-48-25(46689)
తమాచార్యోఽబ్రవీత్కర్ణం శనకైః ప్రహసన్నివ।
అభేద్యమస్య కవచం యువా చాశుపరాక్రమః॥ 7-48-26(46690)
ఉపదిష్టా మయా చాస్య పితుః కవచధారణా।
తామేష నిఖిలాం వేత్తి ధ్రువం పరపురంజయః॥ 7-48-27(46691)
శక్యం త్వస్య ధనుశ్ఛేత్తుం జ్యాం చ బాణైః సమాహితైః।
అభీషూంశ్చ హయాంశ్చైవ తథోభౌ పార్ష్ణిసారథీ॥ 7-48-28(46692)
ఏతత్కురు మహేష్వాస రాధేయ యది శక్యతే।
అథైనం విముఖీకృత్య పశ్చాత్ప్రహరణం కురు॥ 7-48-29(46693)
సధనుష్కో న శక్యోఽయమపి జేతుం సురాసురైః।
విరథం విధనుష్కం చ కురుష్వైనం యదీచ్ఛసి॥
`పునః స్థితేన కేనాపి దుఃశకో జేతుమార్జునిః'॥ 7-48-30(46694)
సంజయ ఉవాచ। 7-48-31x(4375)
తదాచార్యవచః శ్రుత్వా కర్ణో వైకర్తనస్త్వరన్।
అస్యతో లఘుహస్తస్య పృష్ఠతో ధనురాచ్ఛినత్॥ 7-48-31(46695)
అశ్వానస్యావధీద్దోణో గౌతమః పార్ష్ణిసారథీ।
శేషాస్తు చ్ఛిన్నధన్వానం శరవర్షైరవాకిరన్॥ 7-48-32(46696)
త్వరమాణాస్త్వరాకాలే విరథం షణ్మహారథాః।
శరవర్షైరకరుణా బాలమేకమవాకిరన్॥ 7-48-33(46697)
స చ్ఛిన్నధన్వా విరథః స్వధర్మమనుపాలయన్।
ఖంగచర్మధరః శ్రీమానుత్పపాత విహాయసా॥ 7-48-34(46698)
మార్గైః సకౌశికాద్యైశ్చ లాఘవేన బలేన చ।
ఆర్జునిర్వ్యచరద్య్వోంని భృశం వై పక్షిరాడివ॥ 7-48-35(46699)
మయ్యేవ నిపతత్యేష సాసిరిత్యూర్ధ్వదృష్టయః।
వివ్యధుస్తం మహేష్వాసం సమరే ఛిద్రదర్సినః॥ 7-48-36(46700)
క్షురప్రేణ మహాతేజాస్త్వరమాణః సపత్నజిత్॥ 7-48-37(46701)
రాధేయో నిశితైర్బాణైర్వ్యధమచ్చర్మ చోత్తమం॥ 7-48-38(46702)
వ్యసిచర్మేషుపూర్ణాంగః సోఽంతరిక్షాత్పునః క్షితిం।
ఆస్థితశ్చక్రముద్యంయ ద్రోణం క్రుద్ధోఽభ్యధావత॥ 7-48-39(46703)
స చక్రరేణూకజ్జ్వలశోభితాంగో
బభావతీవోజ్జ్వలచక్రపాణిః।
రణేఽభిమన్యుః క్షణమాస రౌద్రః
స వాసుదేవానుకృతిం ప్రకుర్వన్॥ 7-48-40(46704)
స్రుతరుధిరకృతైకరాగవస్త్రో
భ్రుకుటిపుటాకులితోఽతిసింహనాదః।
ప్రభురమితబలో రణేఽభిమన్యు--
ర్నృపవరమధ్యగతో భృశం వ్యరాజత్॥ ॥ 7-48-41(46705)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి అభిమన్యువధపర్వణి త్రయోదశదివసయుద్ధే అష్టచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 48 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-48-18 వధం వధోపాయం॥
5-48-19 అణ్వప్యస్యాంతరం హ్యద్య ఇతి ఝ.పాఠః॥
5-48-35 కౌశికం సర్వతోభద్రం॥
5-48-48 అష్టచత్వారింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.